IBAN ile para transferinde yeni dönem

Hazine ve Maliye Bakanlığı'na bağlı MASAK, finansal sistemde şeffaflığı artırmak ve kayıt dışı para hareketlerini önlemek için yeni bir tebliğ taslağı hazırladı. Taslağa göre 200 bin TL ve üzerindeki EFT, havale ve nakit işlemlerinde beyan zorunluluğu getirilecek. Düzenlemenin 1 Ocak 2026'da yürürlüğe girmesi planlanıyor.

YÜKSEK TUTARLI İŞLEMLERE KADEMELİ BEYAN

Yeni sistemle birlikte para transferlerinde kademeli bir beyan süreci devreye girecek. Buna göre:

200 BİN TL – 2 MİLYON TL ARASINDAKİ İŞLEMLER

Bu tutar aralığındaki para transferlerinde, işlemin niteliği kısaca beyan edilecek. Müşteriler, bankanın sisteminde yer alan açıklama alanına, paranın ne için gönderildiğine dair özet bir ifade yazmak zorunda olacak.

2 MİLYON TL – 20 MİLYON TL ARASINDAKİ İŞLEMLER

Bu seviyedeki işlemler için "Nakit İşlem Beyan Formu" doldurulacak. Formda, işlemin kaynağı, amacı ve taraflarıyla ilgili daha ayrıntılı bilgiler yer alacak.

20 MİLYON TL VE ÜZERİ İŞLEMLER

En sıkı denetim bu grupta uygulanacak.

• Beyan formu detaylı açıklamalarla doldurulacak.
• İşlemin kaynağını ve amacını gösteren dayanak belgeler (sözleşme, fatura vb.) ibraz edilecek.
• Bankalar, müşteriye işlem türüne göre özel beyan seçenekleri sunacak.
• "Bireysel ödeme" gibi genel, anlamı belirsiz ifadeler yerine en az 20 karakterlik, açık ve anlaşılır açıklama yazılması zorunlu olacak.

Bu kapsamda yüksek tutarlı transferler, hem beyan hem de belge üzerinden daha yakından izlenecek.

DÜZENLEMENİN GEREKÇESİ: KÜRESEL STANDARTLARA UYUM

MASAK'ın hazırladığı tebliğ taslağında, çalışmanın temel amacının uluslararası mali şeffaflık standartlarına uyum olduğu vurgulanıyor. Düzenleme;

• Kara para aklama ve terörizmin finansmanıyla mücadeleye yönelik FATF kriterleri,
• Risk bazlı analizler ve ulusal değerlendirme raporları,
• Diğer ülkelerin benzer uygulamaları dikkate alınarak şekillendirildi.

KAPSAM DIŞI İŞLEMLER

Her işlem bu beyan zorunluluğuna tabi olmayacak. Taslak metne göre bazı kalemler muaf tutuluyor:

• Kamu kurumlarının yaptığı işlemler,
• Bankaların kendi aralarındaki para hareketleri,
• ATM üzerinden yapılan düşük tutarlı işlemler

Bu işlem türlerinde ek beyan şartı aranmayacak.

KURALLARA UYMAYANA YAPTIRIM

Tebliğ yürürlüğe girdikten sonra, yükümlülüklere uymayan finansal kuruluşlar, 5549 sayılı Kanun kapsamında idari yaptırımlarla karşılaşacak. Bankaların, sistemlerini ve süreçlerini bu kurallara uygun hale getirmesi gerekecek.

1 OCAK 2026'DA BAŞLIYOR

Yeni sistem 1 Ocak 2026'da devreye girecek. Bu tarihten itibaren:

• 200 bin TL ve üzerindeki EFT, havale ve nakit işlemleri için beyan zorunlu hale gelecek,
• 20 milyon TL üzerindeki transferlerde ise detaylı açıklama ve belge olmadan işlem gerçekleştirilemeyecek.

Beyan yükümlülüğünü yerine getirmeyen kullanıcıların yüksek tutarlı para transferleri, bankalar tarafından işleme alınmayacak.