SANAYİDE KARBON HESABI DÖNEMİ

Türkiye’nin karbon emisyonlarını sınırlandırmaya yönelik Emisyon Ticaret Sistemi’nde (ETS) piyasa işleyişinin çerçevesi belirlendi. Yeni düzenlemeyle karbon salım haklarının alım satımına ilişkin işlem koşulları, katılım esasları ve mali sorumluluklar tanımlandı. Piyasanın işletilmesi Enerji Piyasaları İşletme AŞ (EPİAŞ) tarafından yürütülecek. Sistemde her bir tahsisat, bir ton karbondioksit eşdeğeri sera gazı salımına karşılık gelecek. İşlemler ise 100 tahsisattan oluşan lotlar üzerinden gerçekleştirilecek. Tahsisatların satışında ihale yöntemi kullanılabilecek; piyasada işlem yapan katılımcılar, ihtiyaçları doğrultusunda alım ve satım gerçekleştirebilecek.

EMİSYONUN BEDELİ OLACAK

Karbon piyasasının sanayi üzerindeki etkisini belirleyecek temel unsurların başında tahsisat miktarı ve piyasa fiyatı geliyor. Kendilerine tanınan hakların üzerinde emisyon oluşturan işletmelerin ek tahsisat edinmesi gerekebilecek. Bu da özellikle enerji tüketimi ve karbon salımı yüksek sektörlerde üretim giderlerini artırabilecek. Emisyonlarını düşüren işletmeler ise tahsisat ihtiyaçlarını azaltarak maliyet avantajı elde edebilecek. Bu nedenle enerji verimliliği, yenilenebilir enerji kullanımı ve temiz üretim teknolojilerine yönelik yatırımların sanayi kuruluşları açısından önemi artacak.

İHRACATTA REKABETİ ETKİLEYECEK

Emisyon ticaret sistemi, Türkiye’nin Avrupa Birliği ile ticari ilişkileri bakımından da önem taşıyor. Demir-çelik, çimento, alüminyum ve gübre gibi karbon yoğun sektörlerde faaliyet gösteren ihracatçılar, hem Türkiye’deki düzenlemeleri hem de Avrupa Birliği’nin Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması kapsamındaki yükümlülüklerini takip etmek zorunda. Ulusal karbon piyasasının oluşturulması, işletmelerin emisyon maliyetlerini daha sistemli biçimde yönetmesine katkı sağlayabilir. Ancak şirketlerin üzerindeki yükün boyutu; ücretsiz tahsisatların kapsamı, karbon fiyatları ve uygulama takvimiyle şekillenecek. Türkiye’deki sistemin kurulması, Avrupa Birliği kaynaklı yükümlülükleri ise otomatik olarak ortadan kaldırmayacak. Pilot uygulamanın 2026 ve 2027 sistem yıllarını kapsaması, tahsisat teslim yükümlülüğünün de ilk kez 2027 yılı emisyonları için başlamasının öngörülmesi nedeniyle işletmelerin hazırlıklarını şimdiden yapması önem taşıyor. Emisyonların doğru ölçülmesi, raporlanması ve azaltılması, önümüzdeki dönemde sanayi kuruluşlarının maliyet yönetiminde belirleyici başlıklardan biri olacak.